Sinds 1 januari 2026 geldt in Nederland de nieuwe Energiewet. Deze wet moet energiecontracten transparanter maken en gebruikers meer grip geven op hun energiezaken. Sommige energieleveranciers passen daarom hun voorwaarden aan en daardoor kunnen klanten tijdelijk boetevrij overstappen. Maar is dat slim?
De nieuwe regelgeving vervangt de oude Elektriciteits- en Gaswet en zorgt vooral voor meer duidelijkheid voor consumenten. Leveranciers moeten voortaan helderder communiceren over contractduur, tarieven en opzegvoorwaarden. Bijvoorbeeld was het eerst onduidelijk over hoe opzegboetes bij overstap naar een andere energieleverancier precies werkten. Nu staat er in de wet dat je alleen een opzegboete mag krijgen, als dat expliciet in je contractvoorwaarden staat en ook hoe hoog deze dan is.
Meer bescherming en flexibiliteit
Niet langer de grootte van je aansluiting, maar welk type eindafnemer je bent, bepaalt de juridische bescherming die je krijgt. Naast de huishoudelijk eindafnemer en onderneming, is er ook de micro-onderneming. Dat is een onderneming met minder dan 10 werknemers en maximaal 2 miljoen euro omzet of balanstotaal per jaar. Een micro-ondernemer krijgt extra bescherming. Is de onderneming groter? Dan zijn er meer mogelijkheden om diensten en contracten te combineren. Om te bepalen welk type eindafnemer je bent, kan jouw energieleverancier bedrijfsinformatie over omzet en personeel vragen.
Als een energieleverancier failliet gaat, ben je nu beter beschermd doordat je contract met dezelfde voorwaarden overgenomen kan worden door een andere leverancier. Ook nieuw is dat grote leveranciers naast vaste en variabele tarieven ook een dynamisch contract moeten aanbieden. Daarnaast wordt het standaard modelcontract naast variabele tarieven nu ook verplicht voor vaste tarieven. Verder mogen er geen welkomstcadeaus zoals TV’s of gratis internet meer worden aangeboden, alleen een geldbedrag als korting mag nog.
Nieuwe voorwaarden
Omdat sommige leveranciers hun voorwaarden aanpassen, mogen klanten soms zonder opzegboete vertrekken. Toch waarschuwen energie-experts dat dit financieel ongunstig kan uitpakken. Boetevrij overstappen lijkt dus aantrekkelijk, maar is niet altijd slim. Veel vaste contracten bevatten namelijk kortingen die je misloopt als je tussentijds opzegt. Ook als je zonnepanelen hebt en je nu geen terugleverkosten hoeft te betalen is overstappen niet handig.
Voor agrarische bedrijven met een vast contract geldt bovendien dat de duurste wintermaanden inmiddels grotendeels voorbij zijn. Het grootste deel van het jaarlijkse energieverbruik – vooral gas – is vaak al gemaakt. Overstappen levert dan misschien minder voordeel op dan je zou verwachten. Omdat je het duurste deel van je contract al ‘verbruikt’ hebt, profiteer je nog maar beperkt van eventueel lagere tarieven, terwijl je wél een korting of contractvoordeel kunt verliezen.
Dat energieleveranciers hun voorwaarden aanpassen, betekent overigens niet dat je automatisch het recht hebt om je contract op te zeggen. Alleen als een leverancier zelf een verandering wil doorvoeren of als een wijziging nadelig is voor de klant, mag je opzeggen of de nieuwe voorwaarden weigeren. Leveranciers moeten je hier minimaal dertig dagen van tevoren over informeren. Controleer dus eerst of je leverancier daadwerkelijk wijzigingen doorvoert én of je officieel het recht krijgt om boetevrij op te zeggen. Zonder die bevestiging kan overstappen alsnog opzegkosten opleveren.
Niets doen is accepteren
De nieuwe Energiewet biedt meer transparantie en geeft aanleiding tot nieuwe – vaak duidelijkere – voorwaarden, maar is geen directe reden om je energiecontract aan te passen. Doe je niks, dan accepteer je automatisch de nieuwe voorwaarden, wat in sommige gevallen best een goede optie kan zijn. Maar vergeet dan niet goed te vergelijken.
Voor sommige agrarische ondernemers kan het juist slim zijn om de nieuwe voorwaarden te weigeren en het contract met de huidige voorwaarden uit te dienen. Dit moet je tijdig aangeven bij je energieleverancier.
Overstappen naar een andere energieleverancier kan lonen. Benieuwd wat de partners van LTO Ledenvoordeel je kunnen bieden? Vul dan de Energiewijzer in.
